Design Research - Geschreven artikel

Theorie achter de bindende factor tussen ontwerpers

In mijn onderzoek naar de magie tussen interactie en visueel ontwerpers ben ik het afgelopen jaar druk bezig geweest met onder andere het vinden van overkoepelende factoren tussen ontwerpers. Deze overkoepelende factoren moeten mij namelijk helpen bij het vinden van de elementen die ons als ontwerpers met elkaar verbind. In het begin van mijn onderzoek kwam ik tot de bindende elementen: emotie, functie en context.

Ik kwam tot deze elementen op verschillende manieren. Zo kwam ik in een expert gesprek met Jan Hoogeveen en Annelies Vlasblom tot het begrip context. Uit het boek Emotional Design – Why We Love (or Hate) Everyday Things[1] van Don Norman kwam ik tot het begrip emotie. In datzelfde boek liep ik tegen het boek van Herbert Read aan, namelijk: Art and industry: the principles of industrial design[2]. Hierin stond functie centraal.

Meer gewicht

Lang zijn deze elementen mijn hoofdfocus geweest. Maar nadat ik het boek van Don Norman had gelezen wilde ik zijn theorie koppelen aan die van mij zodat ik mijn onderzoek meer gewicht kon geven. Wat er uiteindelijk weer voor moet zorgen dat mijn onderzoek meer draagvlak krijgt. Hiervoor heb ik dan ook mijn elementen (emotie, functie en context) herschreven tot zijn drie niveaus. In deze niveaus (emotie, gedrag en reflectie) komen mijn elementen ook terug, maar Norman gaat er een stap dieper op in. Norman schrijft namelijk in zijn boek dat er drie niveaus zijn waarop wij als gebruikers informatie verwerken. Ieder niveau heeft een verschillende impact op ons, maar ieder niveau interacteert ook met elkaar.

Volgens Norman is het meest basale niveau het emotionele, dit is het meest primitieve niveau in ons brein. Als we het over ontwerp hebben bedoelen we hiermee het visuele uiterlijk, dat wat wij kunnen zien. Hoe ziet iets eruit? Kleur, typografie en vorm zijn hierbij belangrijke onderdelen. We oordelen razend snel of iets goed of slecht is, iets mooi of iets lelijk.

Dan is er het gedragsmatige niveau. Op dit niveau praten we over het gebruik, de functionaliteit, de gebruiksvriendelijkheid en de begrijpbaarheid. Hoe het eruit ziet maakt dan niet uit en wat we er van vinden maakt ook niet uit, maar hoe werkt het. Het gaat om hoe plezierig en hoe effectief wij als gebruikers het gebruik ervaren.

Het gene wat het meest diep bij ons als gebruiker zit is het reflectieve niveau. Dit is het niveau dat gaat over de boodschap die een ontwerp op ons overbrengt. We gaan linken leggen met dingen die we kennen uit onze cultuur, onze geschiedenis en met onze persoonlijke ervaringen. Dit reflecteert namelijk op onze zelfbeeld en hoe anderen ons zien. Hier halen ons persoonlijk genoegen uit.

Bijvangst

Ik heb ook nog iets anders over gehouden aan het lezen van deze boeken. In eerste instantie was ik namelijk op zoek naar het “grijze gebied” tussen ontwerpers. Lang heeft deze term ook centraal gestaan in mijn onderzoek. Totdat ik het boek van Herbert Read ben gaan lezen. Dankzij Read ben ik namelijk tot het woord “magie” gekomen. In zijn boek zegt hij namelijk het volgende:

“….it requires a somewhat mystical theory of aesthetics to find any necessary connection between beauty and function.”

(Herbert Read)

Hoewel Read niet echt benoemd wat dat precies is, staat deze “magische theorie” nu wel centraal in mijn onderzoek. En onderzoek ik nu dan ook hoe je als ontwerpers ervoor zorgt je dat er magie in een werkproces ontstaat en dat je deze magie vervolgens vasthoudt? Waarbij de niveaus van Norman (emotie, gedrag en reflectie) hopelijk gaan fungeren als bindende factoren.

< Terug naar het overzicht

[1] Norman, Donald A. Emotional design: Why we love (or hate) everyday things. Basic books, 2004.

[2] Read, Herbert, and Herbert Edward Read. Art and industry: the principles of industrial design. Faber and Faber, 1966.

Master Design - Artikel gelezen

Boek gelezen: Emotional Design

Het boek Emotional Design – Why We Love (or Hate) Everyday Things van Donald A. Norman is zeer relevant voor mijn onderzoek. Dit komt omdat Don Norman van grote invloed is voor mijn onderzoek. Don Norman is directeur van The Design Lab op de universiteit van San Diego in California en staat bekend om zijn expertise op het gebied van design, usability, en cognitieve wetenschap (waar hij al veel publicaties over uitgebracht). Hij is tevens mede-oprichter en adviseur bij de Nielsen Norman Group.

Ik heb in een eerder artikel (Emotie vs. Functie) al aangehaald. Voor mij zijn emotie, functie en de context (het verhaal waarbinnen het zich afspeelt) overkoepelende factoren die alle spelers bindt. Deze zijn los vertaalt naar aanleiding van Don Norman zijn 3 punten voor design:

Behavioral design
The pleasure and effectiveness of use

Reflective design
Self-image, personal satisfaction, memories

Visceral design
Appearance

In mijn Pitch Poster zie je deze items dan ook terug komen.

Naar aanleiding van zijn boek denk ik er namelijk over om emotie, functie en context te herzien en een betere connectie te leggen tussen emotie, functie en context en behavioral, reflective en visceral design. Dit om zo meer gewicht te kunnen geven aan mijn onderzoek, ik kan zo namelijk mijn theorie meer onderbouwen. Hoe dit precies zal gebeuren weet ik nog niet, maar dit neem ik mee in de voortgang van mijn onderzoek.

Ook is dit boek van belang voor mijn Living Atlas. In mijn living atlas ben ik op zoek naar hoe verschillende spelers tegen emotie, functie en verhaal/context aankijken binnen een digitale omgeving en of zij hier op dezelfde manier tegen aankijken. Zo kan namelijk achterhalen of het concept door alle spelers goed wordt begrepen. Zo niet, dan moet ik dit namelijk meenemen in de voortgang van mijn onderzoek.

Lees op de website van de Nielsen Norman Group meer over het boek.

< Terug naar het overzicht

Master Design - Proces vlog

Proces vlog #3: Expert gesprek bij unitid

In deze vlog ga ik in expert gesprek met Helder en Sophie van Unitid in Rotterdam en probeer ik te achterhalen wat je als ontwerpers van elkaar nodig hebt en hoe je de processen meer kunt verweven.

Samenvatting gesprek

Bij dit experts gesprek stonden een aantal vragen bij mij centraal:

  1. Wat kun je samen (vroeg) in het proces moet doen om ervoor te zorgen dat je als team op één lijn zit?
  2. Hoe zorg je dat je overview houdt over het hele proces?
  3. Wat zijn de overeenkomstigheden tussen visueel- en interactie ontwerpers?

In expert gesprek met Helder Mota – Visueel Ontwerpers

Dingen die je samen (vroeg) in het proces moet doen:

  • Workshop met de opdrachtgever maken en houden
  • Doelen bepalen
  • Missie van het bedrijf helder krijgen
  • Heldere richting voor het proces bepalen
  • Moodboards maken
  • Gezamenlijke schetssessies

Overview houden

Wees niet bang om terug te komen op je design, het toont sterkte geen zwakte. Om feedback vragen is belangrijk. Zeker omdat jouw focus vast ligt op een aantal punten, zijn een vers paar ogen altijd goed.

Ontwerpers die minder weten op een bepaald gebied of mensen die minder verstand van ontwerp hebben zijn ook waardevol, meer vanuit een gebruikers oogpunt. Daarom is het belangrijk dat teamleden naar elkaar luisteren.

Overeenkomstigheden tussen visueel- en interactie ontwerpers

  • Nooit design boven fucntie plaatsten en visaversa
  • Het einddoel (research en persona’s – user test)
  • We zijn allemaal ontwerpers

In expert gesprek met Sophie Crull – Interaction Ontwerper

Dingen die je samen (vroeg) in het proces moet doen:

  • Zorg dat je beide bij de briefing aanwezig bent en stel veel vragen
  • Stel goed vast wat je hoofddoel is
  • Vraag om elkaars mening
  • Je problemen, je zorgen meteen uitspreken en samen kijken naar oplossingen
  • Zorg dat je betrokken raakt bij elkaars proces, zorg dat je betrokken raakt in het project
  • Ga naast elkaar zitten en toon interesse in elkaars werk

Overview houden

Zorg dat je tegen kritiek kan en sta open voor samenwerking tussen beiden disciplines. Een visueel ontwerper kan je namelijk helpen de inhoud in lagen op te bouwen.

Maar net zo belangrijk is dat je elkaars werk aan elkaar laat zien en om feedback vraagt. Maak een connectie met je mede-ontwerper. Een persoonlijke connectie bij dit alles kan helpen.

Overeenkomstigheden tussen visueel- en interactie ontwerpers

  • In de beste teams maakt het niet uit wie wat doet, samenwerking is belangrijker
  • Alle mensen zijn interactie ontwerpers, alleen vanuit verschillende oogpunten
  • Dat je samen iets maakt dat de boodschap naar de eindgebruiker overbrengt
  • Je maakt allebei een analyse van het probleem

< Terug naar het overzicht

Master Design - Opdracht

Pitch Poster – Grijs gebied interactie- en visueel ontwerp

De pitch poster is onderdeel van de master design. Hierin wordt kort het onderzoek samengevat.

Ik beschrijf hierin mijn ontwerpvraag, de context van belangrijke bronnen en ik laat een aantal van mijn experts aan het woord (kijk via de QR code naar de vlog). Ook toon ik de eerste opbrengsten van iteraties met participanten. Wat weet ik nu, en hoe ga ik vanaf hier verder?

Pitch poster - magie interactie en visueel ontwerp

De pitch poster in PDF formaat

PDF versie: Poster Essay

< Terug naar het overzicht

Design Research - Geschreven artikel

Emotie vs. functie

In dit artikel probeer ik vooral mijn main trail verder uit te werken. Ik probeer grip te krijgen op de bindende factor van interactie- en visueel ontwerp. In mijn vorige blogpost (Emotie geeft duidelijke richting aan het onderzoek) schreef ik dat emotie wel eens de bindende factor zou kunnen zijn. Ook gaf ik daar aan dat, naar mijn gevoel, het niet alleen emotie kan zijn die de binnende factor is. Ik kwam dan ook het boek van Herbert Read tegen, iemand waarbij functie boven emotie staat.

In dit artikel probeer ik een mening te vormen wat voor mij belangrijk is: emotie of functie. Hiervoor probeer ik de visie van Don Norman en Herbert Read te doorgronden. Twee mensen die pioniers in de ontwerp wereld zijn.

Herbert Read

Herbert Reaad is een dichter, kunstfilosoof en kunstcriticus. In het begin van de twintigste eeuw schreef hij tal van boeken over kunst en esthetica. Hij was redacteur van het Burlington Magazine (een kritisch magazine op de kunstwereld van vandaag), hij heeft als curator van het Victoria & Albert Museum gewerkt en hij is mede-oprichter van het Institute of Contemporary Arts.

Bij Read staat functie voorop, Read is dan ook een echte modernist. Het modernisme gaat over het vinden van nieuwe manieren ontdekken voor het maken van kunst. Het gaat dan ook vooral om het herdefiniëren van de kunst. Deze stroming heeft abstracte kunst ontwikkeld.

In zijn boek Art and industry[1] schrijft hij bijvoorbeeld: “In het algemeen is er niets dat we te maken en gebruiken dat onze zintuigen niet bezighouden met de prestaties van sommige biologische functie. Zelfs als er geen fysiek contact is met vervaardigde items, moeten we naar hen kijken, en het oog zelf is een orgaan onderworpen aan biologische wetten van de waarneming: reacties, hoe subtiel ook, van plezier en pijn. We kunnen dus concluderen dat het organische principe de is basis voor al onze activiteiten, die we ontwerpen met betrekking tot onze lichaamsfuncties.”

Herbert Read was ook iemand die komt uit een periode waar massa productie centraal stond. Een periode waarin een artiest iets ontwerpt dat vervolgens door de grote massa geconsumeerd kan worden. Daarbinnen vond Read dat de fabriek zich moest aanpassen aan de artiest en niet de andersom.

Herbert Read - Functie ontwerp

Don Norman

Zoals ik in mijn vorige proces artikel beschreef is Don Norman is directeur van The Design Lab op de universiteit van San Diego in California en staat bekend om zijn expertise op het gebied van design, usability, en cognitieve wetenschap (waar hij al veel publicaties over uitgebracht). Hij is tevens mede-oprichter en adviseur bij de Nielsen Norman Group.

In tegenstelling tot Read gaat het bij Norman juist om een combinatie tussen emotie, verhaal en functie. En komt hij vooral uit het postmodernisme. Het postmodernisme is een reactie op het modernisme en gaat over het in twijfel trekken van de bestaande verhalen op het gebied religie, politiek, wetenschap en kunst. Het gaat uit van reflectie, mogelijkheden en vooruitgang.

Norman geeft hier een mooi voorbeeld van in zijn boek Emotional design[2]. Hier haalt hij aan dat we te maken hebben met drie verschillende aspecten als we over emotie praten (zie mijn vorige artikel: Emotie geeft duidelijke richting aan het onderzoek). Een van deze aspecten is het reflecterende aspect wat gaat over; kan ik er een verhaal over vertellen? En haalt zijn drie theepotten aan als voorbeeld. Ze zijn niet allemaal even functioneel, maar ik kan er een mooi verhaal mee vertellen.

Theepotten met een verhaal - Don Norman

Een ander voorbeeld van zijn postmodernisme komt ook erg naar voren in zijn gesprek met de mannen van uxpodcast.com[3]. Hier zegt hij namelijk dat we dingen niet voor waarheid moeten aannemen. Er moet een gesprek ontstaan, want alleen zo worden we slimmer. Over emotie zegt hij in deze podcast dat het wordt gegenereerd door verschillende systemen in de hersenen met verschillende tijdmechanisme die ook op schillende manieren worden getriggerd.

Dit alles sluit aan bij iemand die uit een periode komt waar de gebruiker centraal staat. Als een consument (de gebruiker in dit geval) niet kan vinden wat hem aanstaat, dan gaan hij online om vervolgens zelf te produceren wat hij willen.

Don Norman - Emotie ontwerp

Conclusie

Ik ben van mening dat zowel emotie als functie een grote rol spelen bij een ontwerp proces. Hoewel emotie steeds relevanter is geworden in de 21ste eeuw en Norman hierdoor relevanter is geworden, denk ik dat we de basis van een ontwerp en waarvoor voor we het ontwerpen niet vergeten en dit zal (zoals Read zegt) altijd betrekking hebben op onze lichaamsfuncties. Wel ben ik benieuwd naar hoe wij emoties aan functionele objecten geven. Dit is dan ook iets wat ik verder wil onderzoeken.

Overview onderzoek

Nadat ik met mijn coach (docent WdKA) had gesproken heb ik voor nu mijn trails iets anders ingedeeld. De main trail moet onderzoek doen naar de bindende factor tussen interactie- en visueel ontwerp. Hierbij ben ik nu emotie en dat wat daar boven ligt vooral aan het onderzoeken. Mijn side trail wordt het onderzoek naar een goede flow. Deze twee trails moeten leiding gaan geven aan eventuele vervolgstappen. Hierbij laat ik de tweede side trail (Andere sectoren, Gaming, product, Artificial intelligence) nu even buiten beschouwing.

[1] Read, Herbert, and Herbert Edward Read. Art and industry: the principles of industrial design. Faber and Faber, 1966.

[2] Norman, Donald A. Emotional design: Why we love (or hate) everyday things. Basic books, 2004.

[3] Design doing with Don Norman (Part 1) – april 15, 2016 – uxpodcast.com en Design doing with Don Norman (Part 2) – april 22, 2016 – uxpodcast.com

< Terug naar het overzicht